امام حسين ( ع ) از نظر عاطفى و رعايت اخلاق اجتماعى اسلام از برجسته‌ترين افراد روزگار بود . به همين جهت ، مورد توجّه مسلمانان قرار داشت . و اين خصلت در ارتقاء شخصيت اجتماعى حضرت ( ع ) مؤثر بوده و به نحوى ، در پيدايش قيام آن حضرت و در برآيند قيام ، نقش ايفاء كرده است . در فصل سوم ، در مورد فضايل روحى امام ( ع ) مطالبى ذكر شد و برخى از خصوصيات شخصى آن حضرت ( ع ) كه به نحوى در پيدايش نهضت عاشورا مؤثر بوده‌اند بررسى گرديد . اينك در راستاى همان هدف ، برخى از « ويژگىهاى اخلاقى » آن بزرگوار را كه با مردم و اجتماع بشرى ارتباط مستقيم داشت ، مورد بررسى قرار مىدهيم . سخاوت و دستگيرى از نيازمندان سخاوت ، ضدّ بخل و از ثمرات زهد و بىاعتنايى به دنيا است كه از مشهورترين صفات پيغمبران خدا و اوصياء و اولياء و از صفات پسنديده است . بالاترين مراتب سخاوت ، ايثار است كه عبارت است از بخشش با وجود احتياج كه مورد ستايش خداى كريم است : « وَ يُؤثِرُونَ عَلى انْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ » « 1 » جود و بخشش و توجّه به امور نيازمندان ، علاوه بر اينكه روح انسان را تعالى مىبخشد ، سبب محبوبيت اجتماعى فرد نيز مىگردد . « مَنْ جادَ سادَ » « 2 » كسى كه بخشنده بود سيادت و سرورى يافت و انسان‌هاى بخيل هرگز محبوبيت مردمى و جايگاه اجتماعى را به‌همراه ندارند . با اين مقدّمه كوتاه ، به نمونه‌هايى از جود و سخاى امام حسين ( ع ) اشاره مىكنيم . از ويژگىهاى سرور آزادگان ، حسين بن على ( ع ) سخاوتمندى و بخشندگى بود . او پناهگاه فقرا ، محرومين و نيازمندان بود . و كسانى كه بر او وارد مىشدند از عنايات و بخشش‌هايش بهره‌مند بودند و كسى از پيشگاه آن حضرت ( ع ) محروم بازنمىگشت .

--> ( 1 ) - حشر ( 59 ) ، آيه 9 . آنها را بر خود مقدّم مىدارند هر چند خودشان بسيار نيازمند باشند . ( 2 ) - غرر و درر ، آمدى ، ( شرح فارسى ) ، ج 7 ، ص 48 .